English
Trong những năm gần đây, văn hóa thưởng trà tại Việt Nam đã có những bước chuyển mình đầy ấn tượng, vượt xa khỏi những ly trà sữa hay matcha latte thông thường. Một làn gió mới mang tên Matcha Omakase đang bắt đầu nhen nhóm và hứa hẹn trở thành một xu hướng ẩm thực cao cấp, thu hút sự chú ý của giới mộ điệu. Không chỉ là việc thưởng thức một thức uống, đây còn là hành trình khám phá nghệ thuật, sự tĩnh lặng và tâm huyết của những người nghệ nhân trà đạo giữa lòng phố thị sôi động.
Matcha Omakase là gì?
Matcha Omakase là một khái niệm kết hợp giữa hai biểu tượng của văn hóa Nhật Bản: Matcha (trà xanh bột mịn) và Omakase (phong cách ẩm thực “tin tưởng vào đầu bếp”). Trong tiếng Nhật, Omakase có nghĩa là “hãy cứ để tôi quyết định”. Khi áp dụng vào thế giới trà, thực khách sẽ không chọn món theo thực đơn có sẵn. Thay vào đó, họ trao toàn bộ sự tin tưởng cho người trà sư (Tea Master) để được dẫn dắt qua một hành trình hương vị được thiết kế riêng biệt, dựa trên sự sáng tạo và những nguyên liệu tốt nhất trong ngày.
Nguồn gốc của xu hướng này bắt rễ sâu xa từ nghệ thuật trà đạo truyền thống Nhật Bản (Chanoyu), nơi sự tỉ mỉ và lòng hiếu khách (Omotenashi) được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, Matcha Omakase hiện đại đã rũ bỏ bớt những quy tắc cứng nhắc của trà đạo xưa cũ để khoác lên mình một chiếc áo mới trẻ trung và phóng khoáng hơn.
Thay vì ngồi trên chiếu Tatami trong không gian kín, các buổi Matcha Omakase thường diễn ra tại những quầy bar hiện đại, nơi thực khách có thể trực tiếp quan sát từng cử chỉ tinh tế của trà sư khi họ đánh trà, pha chế và trình bày các món đi kèm.
Sự trỗi dậy của Matcha Omakase trên toàn cầu, từ New York đến Singapore và giờ là Việt Nam, cho thấy một sự thay đổi trong tư duy tiêu dùng. Người trẻ hiện nay không chỉ tìm kiếm một loại đồ uống ngon, mà họ khao khát những trải nghiệm có chiều sâu, mang tính cá nhân hóa và tính nguyên bản. Mỗi buổi Matcha Omakase là một “vở diễn” độc bản, nơi bột trà xanh thượng hạng không chỉ là thức uống mà còn là chất liệu để tạo nên những tác phẩm nghệ thuật vị giác đầy mê hoặc.
Quy trình chuẩn của một buổi thưởng thức Matcha Omakase
Một buổi Matcha Omakase thường kéo dài từ 60 đến 90 phút, được chia thành các giai đoạn rõ rệt để dẫn dắt cảm xúc của thực khách từ sự tò mò đến sự thỏa mãn tuyệt đối.
Khởi đầu thanh tao và giới thiệu trà
Hành trình thường bắt đầu bằng một ly trà khai vị nhẹ nhàng, có tác dụng làm sạch vòm miệng và đánh thức các giác quan. Trong lúc này, người trà sư sẽ giới thiệu về nguồn gốc của loại matcha sẽ sử dụng trong buổi tiệc, thường là các dòng trà “ceremonial grade” (phẩm cấp lễ hội) đến từ các vùng trà danh tiếng của Nhật Bản như Uji (Kyoto) hay Yame (Fukuoka). Thực khách sẽ được mời ngửi hương thơm đặc trưng của bột trà khô trước khi quá trình pha chế bắt đầu, tạo nên một sợi dây kết nối ban đầu giữa người thưởng thức và nguyên liệu.
Sự hòa quyện giữa trà và bánh Wagashi
Sau phần khai vị, trà sư sẽ phục vụ các món bánh ngọt truyền thống (Wagashi) hoặc các loại bánh hiện đại được chế biến thủ công. Điểm đặc biệt của Omakase chính là sự kết hợp (pairing) tinh tế. Vị ngọt thanh của đậu đỏ, vị béo của kem hay mùi thơm của trái cây theo mùa trong bánh được tính toán kỹ lưỡng để tôn vinh vị “umami” đặc trưng và giảm bớt độ chát nhẹ của matcha. Mỗi miếng bánh không chỉ ngon mà còn được tạo hình cầu kỳ, phản ánh vẻ đẹp của thiên nhiên và bốn mùa.
Cao trào với kỹ thuật đánh trà chuyên nghiệp
Đây là phần quan trọng nhất, nơi thực khách được chiêm ngưỡng kỹ thuật sử dụng chổi mây (Chasen) để đánh trà. Trà sư sẽ biểu diễn cách pha Usucha (trà loãng) với lớp bọt mịn màng như nhung, hoặc Koicha (trà đặc) với độ sánh đậm đà.
Đặc biệt, trong một số buổi Matcha Omakase, thực khách còn được trực tiếp tham gia vào những công đoạn nhỏ như cầm chổi Chasen đánh trà, điều chỉnh nhịp tay để tạo bọt, hay cảm nhận độ sánh của matcha dưới sự hướng dẫn của trà sư. Chính sự tương tác này giúp người thưởng trà hiểu rõ hơn quá trình tạo nên một chén matcha chuẩn vị, đồng thời biến trải nghiệm Omakase trở nên chân thực, gần gũi và đáng nhớ hơn.
Từng chuyển động tay nhịp nhàng, tiếng nước sôi rót vào bát trà (Chawan) tạo nên một không gian tĩnh lặng, giúp thực khách hoàn toàn chìm đắm vào giây phút hiện tại. Đây chính là lúc giá trị của Omakase được thể hiện rõ nhất qua sự chăm chút của người nghệ nhân dành cho từng vị khách.
Kết thúc và lắng đọng
Buổi tiệc thường khép lại bằng một món tráng miệng nhẹ nhàng liên quan đến matcha hoặc một loại trà thanh vị khác để cân bằng lại vị giác. Trà sư sẽ dành thời gian để trò chuyện, giải đáp những thắc mắc của khách về văn hóa trà hoặc đơn giản là chia sẻ về cảm nhận của buổi trải nghiệm. Sự lắng đọng ở cuối buổi giúp thực khách rời đi với một tâm thế nhẹ nhàng, sảng khoái và tràn đầy năng lượng tích cực.
Xu hướng Matcha Omakase tại Việt Nam
Tại Việt Nam, xu hướng Matcha Omakase vẫn đang ở những bước đầu của giai đoạn hình thành nhưng đã cho thấy tiềm năng phát triển vô cùng lớn. Trong khi các mô hình cà phê đặc sản (Specialty Coffee) đã trở nên bão hòa, thực khách bắt đầu tìm kiếm những trải nghiệm mới lạ và cao cấp hơn.
Matcha Omakase xuất hiện như một “làn gió lạ”, thỏa mãn cả nhu cầu về sức khỏe (wellness) lẫn nhu cầu khẳng định phong cách sống của thế hệ Millennials và Gen Z. Tuy nhiên, do yêu cầu rất cao về kiến thức của người pha chế cũng như nguồn nguyên liệu đắt đỏ, số lượng địa điểm thực hiện mô hình này tại Việt Nam hiện vẫn còn khá khiêm tốn.
Nhắc đến Matcha Omakase tại Việt Nam, không thể không nhắc đến Umatcha Se – một trong những cái tên tiên phong tại Sài Gòn đã tạo nên một cơn sốt thực sự trong cộng đồng yêu trà. Tọa lạc trong một không gian tối giản nhưng sang trọng, Umatcha Se không chỉ đơn thuần bán trà, mà họ bán một “trải nghiệm văn hóa”.
Từ cách sắp đặt không gian đến sự tỉ mỉ trong từng set menu, nơi đây đã biến mỗi buổi thưởng trà thành một cuộc đối thoại giữa nghệ nhân và khách hàng. Sự thành công của Umatcha Se thể hiện qua việc các khung giờ đặt lịch (booking) luôn kín chỗ từ rất sớm, minh chứng cho sức hút khó cưỡng của mô hình này đối với giới trẻ Việt.
Sự xuất hiện của những địa điểm như Umatcha Se đã mở ra một hướng đi mới cho thị trường F&B Việt Nam. Người tiêu dùng Việt giờ đây không còn ngại chi trả một mức giá tương đương với một bữa tối cao cấp chỉ để thưởng thức vài bát trà và bánh, miễn là giá trị nhận lại xứng đáng. Điều này cho thấy tư duy thưởng thức của người Việt đã nâng tầm, hướng đến sự tinh tế, chọn lọc và trân trọng những giá trị thủ công.
Văn hóa Omakase vẫn sẽ còn phát triển
Nhìn rộng hơn, văn hóa Omakase không chỉ dừng lại ở sushi hay matcha, mà nó đại diện cho một triết lý tiêu dùng hiện đại: đề cao sự tin tưởng và tôn vinh sự chuyên nghiệp. Trong một thế giới quá tải thông tin và lựa chọn, việc “giao phó” quyền quyết định cho một chuyên gia không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn mang lại sự bất ngờ thú vị. Matcha Omakase nói riêng sẽ còn phát triển mạnh mẽ hơn nữa vì nó chạm đúng vào xu hướng sống xanh và chú trọng tinh thần của thời đại.
Với sự đầu tư bài bản và sự am hiểu ngày càng sâu sắc của các trà sư trẻ tại Việt Nam, chúng ta có quyền kỳ vọng vào sự bùng nổ của các mô hình Omakase đa dạng hơn trong tương lai. Đây không chỉ là một trào lưu nhất thời, mà là sự chuyển mình bền vững của văn hóa ẩm thực theo hướng tinh tế và sâu sắc hơn.
Matcha Omakase thực sự là một hành trình đáng giá để bạn tạm rời xa sự ồn ào của cuộc sống thường nhật. Đừng ngần ngại dành thời gian để trải nghiệm một buổi thưởng trà đầy nghệ thuật này; bạn sẽ không chỉ tìm thấy một màu sắc mới, một hương vị mới của matcha mà còn khám phá ra những khoảng lặng bình yên trong tâm hồn mình. Hãy thử một lần “tin tưởng” vào trà sư, và để hương vị matcha dẫn lối cho những xúc cảm thăng hoa!
